INVEST

Üçüncü Dünya Teknolojide Liderliği Ele mi Geçiriyor ?

Şilikon Vadisinden Silikon Bozkırına…

Teknolojik ilerlemeler akıl almaz bir hıza ulaştı. Çok değil birkaç yıl önce hayal bile edemeyeceğimiz, gerçek zamanlı tercüme yapabilen kulaklıklar ya da kağıda basılabilen ‘canlı’ güneş panelleri gibi icatlar birbiri ardına bizi şaşırtmaya devam ediyor. Ve teknolojinin öncüleri hız kesecek gibi de görünmüyor. Geçtiğimiz on yılda sadece ABD’de alınan teknolojik ürün patentlerinin sayısı iki kat arttı ve bunda Silikon Vadisi’nin ve özellikle de teknoparklarının büyük etkisi oldu. Ama önümüzdeki dönemde teknolojik buluşların dinamosu, gelişmekte olan ülkeler olacak gibi görünüyor. Dünyanın en büyük finans şirketlerinden biri olan ve ‘yedi haneli’ servet sahiplerine danışmanlık hizmeti veren UBS’nin 2018 yılı öngörülerine göre bu anlamda takip edilmesi gereken ülkeler Hindistan, Çin, Şili, Meksika ve Kenya. “Neden Türkiye değil?” sorusunu aklımızda tutarak neler olduğuna yakından bakalım. 

Bilimi sev!

Yukarıdaki görsel, Çin’de 1980’li yıllarda kullanılan bir eğitim posteri. Üzerinde “Bilimi sev, bilim oku, bilim kullan” yazıyor. Bugün Çin eğitim sistemi yılda üç milyon bilim insanı ve mühendis mezun ediyor. Bu sayı, nüfus bakımından kendisine yaklaşamasa da gelişmişliğiyle bilinen ülkelerden biri olan ABD’nin beş katı.

Bu mezunlar, teknoloji sektöründe kendisini ne zamandır kanıtlamış Tayvan ve Kore gibi ülkelerle kültürel yakınlıklarını da iyi kullanıyorlar. Komşusu Hindistan ise bilgi teknolojileri hizmet sektöründe zaten küresel bir oyuncu. Bu anlamda Asya’da verimli bir sinerji oluşmuş görünüyor. Kore’nin bugün yakaladığı başarıda önemli payı olan, özel ve kamu sektörlerinin belli bir plan çerçevesinde koordineli hareket etmesi stratejisini örnek alan Çin hükümetinin teşvikler ve kaynak aktarma konusunda oldukça bonkör davrandığı da düşünülürse, görünen köy kılavuz istemiyor…

Başkent Santiago’da 2010’da kurulan Start-Up Chile bugüne kadar 79 ülkeden 1300 küçük şirket ile çalıştı.

‘Şilikon’ Vadisi

İnovasyon merkezi olma konusunda Silikon Vadisi ile yarışır hale gelmeyi hedefleyen Şili’nin artık bir Şilikon Vadisi var… Aynı zamanda inovasyon ve teknoloji alanında hükümet danışmanı olan Şilili girişimci Nicholas Shea’nın fikir babalığını yaptığı, kamu kaynaklarıyla kurulan ve Şilikon Vadisi takma adıyla anılan Start-Up Chile, ümit vaat eden küçük girişimlere en az 10 milyon peso (60 bin TL) ile bir yıl oturma ve çalışma izni öneriyor. Kurulduğu 2010 yılından bugüne kadar 79 ülkeden 1300 küçük girişimciyi kendisine çeken merkez Brookings Enstitüsüne göre 2015 yazı itibarıyla 1600 kişiye istihdam ve 100 milyon dolar dış kaynak üretti ve 200 bin Şilili bu programlardan bir şekilde yararlandı. Benzer bir çaba içindeki Meksika da Ulusal Girişimcilik Enstitüsü ve özellikle de enstitünün Yüksek Etkili Girişimcilik Programı kapsamında verdiği destek ve fonlarla ciddi bir ilerleme kaydetmiş durumda.

Kenya’da bir M-PESA bayii. Fotoğraf sizi yanıltmasın, Afrika ve özellikle de Kenya, küresel mobil para sektörünün dinamosu haline geldi.

 ‘Silikon Bozkırı’

Taksi ücretinizi cep telefonunuzla ödemek isteseniz burada pek mümkün değil, New York’ta mümkün ama zor, fakat Kenya’nın başkenti Nairobi’de dünyanın en doğal şeyi… Mobil para transferinde dünya lideri haline gelen M-PESA ya da “mobil para” ülkenin en büyük cep telefonu operatörü Safaricom tarafından 2007 yılında kuruldu ve bugün 17 milyon Kenyalı (yani yetişkin nüfusunun üçte ikisi) M-PESA kullanıyor. Ülkenin gayrisafi yurt içi hasılasının yaklaşık yüzde 25’i bu servis üzerinden geçiyor. Silikon Vadisi’nin yenilikçi ruhuyla Kenya’nın uçsuz bucaksız bozkırlarını fetheden M-PESA bu yüzden “Silikon Bozkırı” olarak da anılıyor. Bugün Afganistan, Güney Afrika, Hindistan, Romanya ve Arnavutluk’ta da yaygın olarak kullanılan M-PESA ile para yatırmak, çekmek, aktarmak, hizmet ya da ürün almak veya kredi kullanmak, bir kredi geçmişiniz ya da skorunuz olmasa da mümkün. Bütün sistem Safaricom’un ülke genelindeki 400 bin bayii üzerinden işliyor ve ödemeler cep telefonu hesabınızdan yapılıyor. Nüfusunun büyük çoğunluğunun fakir, bankacılık sistemlerine erişimin kısıtlı ve suç oranlarının yüksek olduğu Kenya’da M-PESA en güvenli ve hızlı ödeme aracı olarak görülüyor.  

 

Yazı: Erdir Utku

 

Tags: Teknoloji, İnovasyon, Start-Up, UBS, 2018 Öngörüleri, Hindistan, Çin, Şili, Meksika, Kenya, Silikon Vadisi, Şilikon Vadisi, Start-Up Chile, M-PESA, Safaricom

  • Paylaş:

AYNI KATEGORİDEKİ YAZILAR